Paradiso presenteert visie voor renovatie en nieuwbouw
Paradiso bestaat 57 jaar en wil graag 100 worden. Dat is alleen mogelijk met een ingrijpende renovatie en extra ruimte in de vorm van nieuwbouw op ‘het landje’ ernaast. Deze week presenteert Paradiso: 100 Jaar Paradiso – 1968-2068: Visie op een toekomstbestendig Paradiso.
Met deze ontwikkelvisie geeft Paradiso de ambitieuze eerste aanzet naar een toekomst waarbij het monumentale gebouw nog beter tot zijn recht komt. Daarnaast biedt het plan slimme oplossingen voor complexe problemen rondom geluidsoverlast, publieksstromen, een verouderde constructie, duurzaamheid en stadslogistiek.
Zonder renovatie geen toekomst
Sinds 1968 is Paradiso de plek voor muziek, nachtcultuur, kunst, protest en maatschappelijk debat in het centrum van Amsterdam. Een cultuurtempel waar grote internationale artiesten op het podium staan en waar evenveel belang gehecht wordt aan het Amsterdamse, het nieuwe, het kleine en het experimentele. Het podium kent dus niet alleen een rijke geschiedenis, ook anno 2026 is het van onschatbare waarde voor de stad en voor de ontwikkeling van de (inter-)nationale muziekcultuur van de toekomst.
Maar het voortbestaan van Paradiso staat onder druk. Het gebouw verkeert technisch in slechte staat en kent structurele problemen: gebrekkige duurzaamheid, geluidslekken met juridische risico’s, een renovatiebehoeftige constructie, knellende publieksstromen en een chronisch tekort aan ruimte. Zonder ingrijpende vernieuwing heeft Paradiso geen toekomst.
Eerste stap: een ruimtelijke ontwikkelvisie
Met de aankoop van het naastgelegen perceel in 2022 creëerde Paradiso de kans (en de fysieke ruimte) om een samenhangend plan te ontwikkelen voor een toekomstbestendig podium. Dat leidde tot 100 Jaar Paradiso: een ruimtelijke ontwikkelvisie die laat zien dat vernieuwing daadwerkelijk mogelijk is en welke stappen daarvoor gezet moeten worden.
Het project is complex. Het gaat om een intensief gebruikt rijksmonument, gelegen in UNESCO-werelderfgoedgebied, op een postzegel midden in de stad. Dat vroeg om een grondige benadering. Een multidisciplinair ontwerpteam onder leiding van CIVIC Architects werkte de afgelopen anderhalf jaar aan deze visie, samen met ABT, Acoustic Reflections, Braaksma & Roos, Crimson Historians & Urbanists, Inside Outside en Theateradvies. Paradiso werd daarbij geadviseerd door Lingotto, Studio AI en Backing Grounds.
Wat laat de visie zien?
De ontwikkelvisie biedt oplossingen voor de verschillende knelpunten met betrekking tot het gebouw, brengt in kaart wat nodig is voor Paradiso’s programmering van de toekomst en stelt voor hoe dat zich het best verhoudt tot de omgeving. Een aantal voorbeelden:
- Behoud en versterking van het monument door dit als vertrekpunt te nemen: intensieve en ruimtelijk knellende functies worden verplaatst naar de nieuwbouw. Hierdoor wordt het rijksmonument zelf beter toegankelijk en overzichtelijker georganiseerd voor bezoekers. De grote zaal wordt gerestaureerd tot zijn oorspronkelijke (iets grotere) vorm. De huidige kleine zaal en kelderzaal krijgen een nieuwe plek in de nieuwbouw.
- Het project doet voorstellen voor een betere binnenstad door een nieuwe blik op logistiek, geluidsoverlast, publieksstromen en de openbare ruimte. In de ontwikkelvisie komen de volgende oplossingen aan bod: een geluidsschil rondom de grote zaal, een nieuw entreegebied op het landje en verschillende parkeeropties voor trucks en tourbussen – van basic tot ambitieus.
- Versterking van de positie van Paradiso als broedplaats voor artiesten, waar nieuw talent, experiment en gevestigde namen elkaar blijven ontmoeten. Dit is mogelijk door het realiseren van workshopruimtes, een studio en toegankelijke horeca.
- Volledige verduurzaming van het gebouw.
- Een nieuw landschapsontwerp dat het rommelige en ontoegankelijke gebied rondom Paradiso transformeert tot een groene, openbare ontmoetingsplek
Realistisch en noodzakelijk
100 Jaar Paradiso is ambitieus, maar realistisch. Dat is ook noodzakelijk: een alternatief is er niet. In de ontwikkelvisie wordt uitgewerkt welke vervolgstappen nodig zijn en welke keuzes daarbij nog gemaakt moeten worden. Het plan vormt zo een basis voor de volgende fase: de gezamenlijke uitwerking met de Gemeente Amsterdam, eigenaar van het pand, richting een definitief ontwerp waarin keuzes worden gemaakt over programma, omvang, kosten en fasering.
Daarnaast gaat Paradiso zich inzetten voor een breed gedragen uitwerking van dit plan, in samenwerking met partners, publiek, sponsors, donateurs en artiesten. Paradiso is van alle Amsterdammers. Alleen samen zorgen we ervoor dat Paradiso ook de komende generaties een onmisbaar podium blijft in het hart van de stad.
Afbeeldingen gemaakt door CIVIC Architects en Luce.
